anima humana logo stowarzyszenie anima humana opp poczta anima humana
Wybierz język... flaga polska flaga niemiecka

darek czernecki zdjecie

STAROŚĆ W BIBLII

Najwięcej informacji na temat starości znajdujemy w Starym Testamencie i dlatego do wskazówek w nim zawartych ograniczę się w tym artykule. Znajdujemy tam przykłady dotyczące pozytywnych jak i negatywnych aspektów funkcjonowania człowieka u schyłku swojego życia, ale również wskazówki wychowawcze, społeczne i egzystencjalne.

Pozytywny wzór starca

Odpowiedź na pytanie: „ Jakie cechy powinny charakteryzować człowieka starego?” znajdujemy w wielu miejscach na kartach Starego Testamentu. Męka Eleazara Opis Eleazara (jednego z pierwszych uczonych w Piśmie) dostarcza nam informacji na temat jego wyglądu i cech charakteru (2 Mch 6, 18-31 ):
  • mąż w podeszłym wieku, szlachetnego oblicza
  • postanowienia jego były szlachetne, godne jego wieku, powagi jego starości, okryte zasługą siwych włosów
  • jego zachowanie brało się ze świętego i od Boga pochodzącego prawodawstwa dla przestrzegania którego gotów był umrzeć
  • czuł wielką odpowiedzialność za młodzież dlatego uważał, że udawanie czegokolwiek (nawet w obliczu grożącej mu śmierci) wprowadza ludzi w błąd i jest wstydem oraz hańbą starości
  • był odważny, a cecha ta brała się z olbrzymiej wiary w Boga
  • zakończył swoje życie dając, nie tylko dla młodzieży lecz także dla większości narodu, przykład szlachetnego usposobienia i pomnika cnoty.
Księga Mądrości Syracha we fragmencie dotyczącym dobrych i złych ludzi, wyróżnia takie oczekiwane cechy seniora jak (Syr 25, 4-6 ):
  • umiejętność doradzania
  • mądrość – biorąca swój początek z bojaźni Pańskiej (por. Ps 111, 10)
  • doświadczenie.

Zachowanie względem starców

Pozytywne:

Starość i szacunek dla osób starszych wiekiem opiera się w Piśmie Świętym na czwartym przykazaniu Dekalogu, które określa stosunek dzieci, młodzieży, a potem osób dorosłych do rodziców: „ Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie” (Wj 20, 12; Pwt 27, 16; Prz 1, 8; 6, 20).

W zakresie sprawiedliwości społecznej Księga Kapłańska (Kpł 19, 32 ) nakazuje aby:
  • przed siwizną wstawać
  • szanować oblicze starca i w ten sposób okazywać bojaźń Bożą
starzenie się W zakresie obowiązków względem rodziców Księga Mądrości Syracha (Syr 3, 12-14) wskazuje aby ojca:
  • wspomagać w starości
  • nie zasmucać go w jego życiu
  • być dla niego wyrozumiałym nawet gdyby „ rozum stracił”
  • nie pogardzać nim,
a miłosierdzie w stosunku do starego ojca nie pójdzie w zapomnienie i zostanie nagrodzone.

Księga Mądrości Syracha (Syr 42, 8) nakazuje wyzbyć się wstydu i upomnieć nierozumnego i głupiego lub zgrzybiałego starca, gdy prowadzi spór z młodymi.

Księga Mądrości Syracha (Syr 8, 6) w różnych przestrogach i radach nakazuje: „ Nie uwłaczaj człowiekowi w jego starości, albowiem i z nas niektórzy się zestarzeją.”

Negatywne:

Z Księgi Mądrości (Mdr 2, 1-21) dowiadujemy się, że udręczanie i brak szacunku dla starszego człowieka bierze się z ignorancji Boga i mylnego przeświadczenia o własnej sile.

Konsekwencje naszego stosunku do prawa Boskiego

Przykłady skutków jakie musi ponieść społeczeństwo pokazuje ST również przez pryzmat długości oraz jakości życia człowieka.

Negatywne:

Księga Mądrości wskazuje na konsekwencje ponoszone przez potomków ludzi grzesznych (Mdr 3, 16-17) : „ A dzieci cudzołożników nie osiągną celu, zniknie potomstwo nieprawego łoża. Jeśli nawet żyć będą długo - za nic będą miani i na końcu niechlubna będzie ich starość.”

Natomiast Księga Izajasza (Iz 3, 5 ) dając za przykład nieład w grzeszącej Jerozolimie, uświadamia nam chaos jaki zapanuje po odrzuceniu wiary w Boga: „ Ludzie gnębić będą jeden drugiego i przyjaciel przyjaciela. Wyrostek sponiewiera starca, i prostak dostojnika.”

Przestrogi zawarte w Księdze Barucha (Ba 4,15) mają uświadomić człowiekowi, że nieposłuszeństwo Bogu może doprowadzić do niewoli całego społeczeństwa : „ Sprowadził na nich naród z daleka, naród bezczelny, obcego języka, który nie uszanował starca ani nie ulitował się nad dzieckiem.”

Pozytywne:

Księga Izajasza (Iz 65, 20 i 23) przytacza opłatę ostateczną za przestrzeganie praw Pana w postaci długości życia:
  • „ Nie będzie już w niej niemowlęcia, mającego żyć tylko kilka dni, ani starca, który by nie dopełnił swych lat; bo najmłodszy umrze jako stuletni, a nie osiągnąć stu lat będzie znakiem klątwy.”
  • „ Bo na wzór długowieczności drzewa będzie długowieczność mego ludu; i moi wybrani długo używać będą tego, co uczynią ich ręce.”
Natomiast psalmista w Psalmie 92 (Ps 92, 14-16) opisuje jakość życia osób wiernych Bogu: „ Zasadzeni w domu Pańskim rozkwitną na dziedzińcach naszego Boga. Wydadzą owoc nawet i w starości, pełni soków i zawsze żywotni, aby świadczyć, że Pan jest sprawiedliwy, moja Skała, nie ma w Nim nieprawości.”  zdjęcie biblii

Wychowanie do starości

Aby jednak starość była okresem harmonii wewnętrznej z Bogiem i ludźmi, musi być poprzedzona dobrym wychowaniem oraz prawym i mądrym życiem.

Księga Przysłów (Prz 22,6) wyraźnie wskazuje na dobrodziejstwo konsekwencji w wychowaniu od najmłodszych lat : „ Wdrażaj chłopca w prawidła jego drogi, a nie zejdzie z niej i w starości.”

W przykładach dobrych i złych ludzi Księga Mądrości Syracha (Syr 25, 2-3) także podkreśla wagę kształcenia i wychowania młodego pokolenia: „ Trzech rodzajów ludzi znienawidziła moja dusza, a życie ich szczególnie mnie gniewa: żebraka pysznego, bogacza kłamcy, starca cudzołożnego, ogołoconego z rozumu. Jeśli w młodości nie nazbierałeś, jakim sposobem znajdziesz na starość?”

Natomiast Księga Mądrości (Mdr 4, 8-9 i 16) przy ocenie przedwczesnej śmierci osoby sprawiedliwej wyraźnie zaznacza, iż sama w sobie starość nie jest jeszcze godna czci lecz musi być starością mądrą :
  • „ Starość jest czcigodna nie przez długowieczność i liczbą lat się jej nie mierzy: sędziwością u ludzi jest mądrość, a miarą starości - życie nieskalane.”
  • „ Sprawiedliwy umarły potępia żyjących bezbożnych, i dopełniona wcześnie młodość leciwą starość nieprawego.”
Psalmista prosząc o szczęśliwą starość (Ps 71, 8-9 i 17-19) podaje, iż w całym życiu musimy postępować zgodnie z prawem Pana, bo to On jest najlepszym wychowawcą:
  • „ Usta moje były pełne Twojej chwały,
    przez cały dzień - Twojej sławy.
    Nie odtrącaj mnie w czasie starości;
    gdy siły ustaną, nie opuszczaj mnie!”
  • „ Boże, Ty mnie uczyłeś od mojej młodości,
    i do tej chwili głoszę Twoje cuda.
    Lecz i w starości, i w wieku sędziwym
    nie opuszczaj mnie, Boże,
    gdy [moc] Twego ramienia głosić będę,
    całemu przyszłemu pokoleniu - Twą potęgę,
    i sprawiedliwość Twą, Boże, sięgającą wysoko,
    którą tak wielkich dzieł dokonałeś:
    o Boże, któż jest równy Tobie?”
Nawoływanie do samowychowania i zdobywania mądrości znajdujemy w Księdze Mądrości Syracha. Także tam natkniemy się na wskazanie pedagogiczne do wychowania w radości:
  • (Syr 6, 17-18) „ Kto się boi Pana, dobrze pokieruje swoją przyjaźnią, bo jaki jest on, taki i jego bliźni. Synu, od młodości swej staraj się o naukę, a będziesz ją nabywał aż do siwizny.”
  • (Syr 30, 24) „ Zazdrość i gniew skracają dni, a zmartwienie sprowadza przedwczesną starość.”
Kto jednak nie uwzględni w planie wychowania oraz samowychowania powyższych wskazówek musi się liczyć, iż na starość usłyszy (Dn 13,52): „ Zestarzałeś się w przewrotności, a teraz wychodzą na jaw twe grzechy, jakie poprzednio popełniłeś ”.

Koniec starości – śmierć

(Syr 41, 3-4)
„ Nie bój się wyroku śmierci,
pamiętaj o tych, co przed tobą byli i będą po tobie.
Taki jest wyrok wydany przez Pana na wszelkie ciało:
i po co odrzucać to, co się podoba Najwyższemu?
Dziesięć, sto czy tysiąc lat żyć będziesz,
w Szeolu nie czyni się wyrzutów z powodu [długości] życia.”

Stary Testsment ukazuje nam starość jako m.in. zadanie do wykonania. Ale wykonywać je trzeba przez całe życie. Spieszmy się więc, bo nie wiemy ile czasu nam zostało...

Opracowano na podstawie:
„ Biblia Tysiąclecia” wyd. Pallottinum
www.biblia.deon.pl

Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji lub wsparcia


Chcesz aby Nasza działalność dalej się rozwijała?
dotacja anima humana
Strona główna   Aktualności   Kontakt   Kopiowanie całości lub fragmentów bez zgody autora zabronione. monitoring pozycji admin Czernecki Dariusz Google