anima humana logo stowarzyszenie anima humana opp poczta anima humana
Wybierz język... flaga polska flaga niemiecka

renata czernecki zdjecie Autor: Renata Czernecki - absolwentka Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

GERAGOGIKA - zarys problemu

geragogika anima humana

Starzenie jest indywidualnym i społecznym etapem życia każdego człowieka. Wg Eriksona zrozumienie tego procesu może nastąpić dopiero wtedy, gdy poznamy historię jego życia wraz z sukcesami i porażkami. Zrozumieć starość to zaakceptować to, co nieodwracalne, przyjąć życie takim, jakie było i jakie jest. Skupić się na tym, co jest źródłem sensu życia i pozbycie się strachu przed śmiercią. Jak pisze Pawełczyńska: "W zależności od tego, jaka treść wypełnia ludzką osobowość – czy rozwinął w sobie świadomość trwania, czy też pogrążył się w dręczącym poczuciu przemijania – myśl o śmierci może życiu nadać lub odebrać sens".
Starość kumuluje trudne sytuacje w jakich znajduje się człowiek. Śmierć bliskich, wdowieństwo, utrata roli zawodowej, nierzadko obniżenie miesięcznych dochodów, wszystko to powoduje, że okres ten postrzegany jest jako bardzo trudny. Ludzie starsi, bardziej niż pozostali, odczuwają braki w zaspokajaniu swoich potrzeb, co wynika m.in. z ich mentalności, trudnej sytuacji materialnej i społecznej oraz niepełnosprawności. Aby stawić czoła tak wielu problemom, potrzebne jest wsparcie społeczeństwa i porozumienie międzypokoleniowe.

Najważniejsze potrzeby ludzi starszych to:

  • udział w społecznie użytecznych działaniach
  • poczucie przynależności i uznanie ich za integralną część społeczeństwa,
  • grupa i spełnienie w niej określonych ról społecznych,
  • utrzymanie kontaktów międzyludzkich,
  • wykorzystanie w sposób satysfakcjonujący większej ilości czasu,
  • odpowiednia stymulacja psychiczna i umysłowa,
  • ochrona zdrowia i dostęp do opieki zdrowotnej,
  • stwarzanie okazji do autoekspresji oraz poczucia dokonań,
  • odpowiedni tryb życia i utrzymywanie odpowiednich relacji z rodziną,
  • duchowa satysfakcja.

Geragogika

Zadania powyższe podejmuje pedagogika starości, której celem jest stworzenie warunków pomyślnego starzenia się z możliwością ciągłego rozwoju. Geragogika jako subdyscyplina w pedagogice zajmuje się aspektami naturalnego i specyficznego procesu starzenia każdego człowieka wraz ze wszystkimi jego przeżyciami. Jest młodą dziedziną nauki opierającą się na interdyscyplinarnej wiedzy gerontologicznej i pedagogicznej. Korzysta z dorobku nauk filozoficznych, biologiczno-przyrodniczych, z psychologii, socjologii, medycyny, demografii, cybernetyki oraz informatyki. Przedmiotem zainteresowań geragogiki jest szeroko rozumiana edukacja człowieka starego, a także wychowanie wspomagające jego rozwój fizyczny, umysłowy, społeczny, kulturalny i duchowy. Dyscyplina zajmuje się funkcjonowaniem ludzi starych, przygotowaniem ich do starości, zachęcaniem do samokształcenia i aktywności. Wskazuje na potrzeby pomocy, jakiej potrzebują ludzie starzy, ich problemy, na działania kompensacyjno-rehabilitacyjno-rewalidacyjne i terapeutyczne. Określa metodykę pracy z ludźmi starymi i na rzecz osób starszych, potrzeby wobec systemu edukacyjnego i polityki społecznej głównie dot. polityki starości. Zadaniem geragogiki jest upowszechnienie modelu starości jako pełnowartościowego okresu życia, piętnowanie dyskryminacji ludzi starych, tworzenie odpowiedniej atmosfery, wskazywanie tych obszarów życia publicznego, które zaniedbują powinności wobec ludzi starych i opracowywanie planów naprawczych. Wskazuje na potrzebę modyfikacji środowiska wraz z likwidacją barier architektonicznych oraz szeroko rozumianego poradnictwa dla Seniorów.

Geragog

geragogika bal swiateczny

Przedstawiciel geragogiki jest osobą zajmującą się diagnozą potrzeb i problemów ludzi starych, rozwijania ich zainteresowań, pomaga w zdobywaniu wiedzy i kształtowaniu postaw. Sprawny geragog aktywizuje ludzi starych tak, aby mogli wykorzystać swój potencjał do podejmowania nowych zadań i realizowania się w nich, potrafi zaszczepić optymistyczne myślenie, pomaga zrozumieć, zaakceptować i przygotować do zmian. Jako fachowiec w pracy z ludźmi starymi pomaga utrzymać lub odzyskać samodzielność, zachęca do kontynuowania starych i wchodzenia w nowe relacje międzyludzkie, pomaga w zorganizowaniu czasu wolnego. Wykwalifikowany geragog działa tak, by senior pogodził się z tym, co nieodwracalne, czyli z przemijaniem oraz wspiera go w jego ostatnich chwilach życia.
Zapotrzebowanie na wykwalifikowaną i fachową siłę geragogów zwiększa się w związku ze starzeniem się społeczeństwa Starego Kontynentu. A. Leszczyńska-Rejchert zauważa dużą potrzebę rozwijania geragogiki jako nauki oraz specjalności pedagogicznej. Trudno nie zgodzić się z tą myślą. W Polsce utrwala się proces zawężonej zastępowalności pokoleń. W 2007r. zastępowalność pokoleń była niższa o ponad 40%. Najbardziej istotny jest fakt, że w najbliższych latach Polska należeć będzie do krajów europejskich w których zastępowalność pokoleń będzie poniżej przeciętnej w Unii Europejskiej. Obecnie coraz częściej opiekę nad osobami starszymi przejmują instytucje: domy starców i zakłady opiekuńczo-lecznicze, zatem brak jest wzorców opieki domowej nad osobami starszymi. Praca z ludźmi starymi jest trudna i wymaga profesjonalnie przygotowanego personelu, który będzie mógł sprostać wymaganiom osoby starszej, przy zachowaniu pełnej satysfakcji z wykonywanego zawodu i zdrowia zarówno fizycznego jak i psychicznego.

Opracowanie na podstawie:
J. Halicki "Obrazy starości rysowane przeżyciami seniorów"
A. Leszczyńska-Rejchert "Geragogika jako nauka w pedagogice " w Chowanna t. 2(33) "Edukacja wobec starości-tradycje i współczesność" red. A. Stopińska-Pająk
A. Leszczyńska-Rejchert "Człowiek stary i jego wspomaganie - w stronę pedagogiki starości"
A. Mielczarek: "Człowiek stary w Domu Pomocy Społecznej. Z Perspektywy Polityki Społecznej i Pracy Socjalnej"

Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji lub wsparcia


Chcesz aby Nasza działalność dalej się rozwijała?
dotacja anima humana
Strona główna   Aktualności   Kontakt   Kopiowanie całości lub fragmentów bez zgody autora zabronione. licznik admin Czernecki Dariusz Google