anima humana logo stowarzyszenie anima humana opp poczta anima humana
Wybierz język... flaga polska flaga niemiecka

sandra kania zdjecie Autor: Sandra Kania - studentka Pielęgniarstwa na Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach.

PIELĘGNOWANIE OSÓB STARSZYCH

Ogólne założenia procesu pielęgnowania osób starszych

łóżko rehabilitacyjne Proces starzenia się jest często związany z ograniczeniem lub całkowitą utratą zdolności psychoruchowych oraz zaburzeniami w codziennym funkcjonowaniu seniora. Osoby starsze bardzo często cierpią na choroby układu sercowo-naczyniowego, układu nerwowego (m.in. choroba Parkinsona, Alzheimera), układu kostnego (zwyrodnienia stawów, osteoporoza), mięśniowego, pokarmowego itd.. Sposób pielęgnowania osób starszych jest ściśle związany ze stanem zdrowia fizycznego osoby, jej indywidualnymi predyspozycjami, zachowanymi lub utraconymi umiejętnościami, stanem psychicznym, dostępem do udogodnień medycznych jak i stanem socjalnym. Bardzo ważna jest pomoc osób trzecich, w tym rodziny, bliskich, przyjaciół, pielęgniarek środowiskowych, grup wsparcia. Celem pielęgnacji jest poprawa zdrowia i samopoczucia, utrzymanie lub poprawienie nawyków pielęgnacyjnych, obserwacja i dyskretne kontrolowanie stanu psychofizycznego emeryta (zauważenie ewentualnych odchyleń od normy pozwoli na szybką interwencję, co często ratuje życie). Dzięki procesowi pielęgnacyjnemu jesteśmy w stanie nawiązać i/lub utrzymać kontakt psychoruchowy z osobą starszą. Według B. Ślusarskiej i D. Zarzyckiej pielęgnowanie rozumiane jest jako ogół czynności " towarzyszenia ", " doradzania " i " postępowania wobec " drugiego człowieka poprzez pomaganie, troszczenie się i wspieranie w celu podtrzymywania i/lub wyzwalania aktywności własnej pacjenta i/lub jego opiekunów w osiąganiu pewnych i swoistych dla niego możliwości dostosowanych do jego indywidualnego potencjału w wymiarze biopsychospołecznym, zapewniających utrzymanie optymalnej, akceptowanej przez pacjenta jakości życia zarówno w zdrowiu, chorobie, jak i w godności osoby ludzkiej. Opiekę na osobami starszymi najprościej można sklasyfikować na opiekę profesjonalną i nieprofesjonalną (w tym samoopiekę). W obu klasyfikacjach istotne jest dbanie o wypełnianie wszystkich celów pielęgnowania uzależnionych od stopnia samodzielności osoby pielęgnowanej: osoba starsza może być samodzielna, częściowo samodzielna lub niesamodzielna. Należy pamiętać, że pielęgnowanie jest procesem indywidualnym i ulega poszczególnym modyfikacją w przypadku poszczególnych schorzeń i chorób oraz stanu ogólnego.

Podstawowe zasady pielęgnowania osób starszych samodzielnych i częściowo samodzielnych w opiece nieprofesjonalnej

łóżko rehabilitacyjne

Warto zacząć od odpowiedniego przygotowania pokoju/mieszkania dla osoby starszej.
Łóżko jako najważniejszy sprzęt w pokoju musi mieć odpowiednią wysokość, aby umożliwić starszej osobie samodzielne kładzenie się i wstawanie. W przypadku osoby leżącej warto zadbać by dostep do łóżka był możliwy z trzech stron. Materac powinien być wykonany z materiału, który umożliwia rozłożenie ciężaru ciała na możliwie największej powierzchni (m.in. materac z gąbki poliuretanowej). Dobrym rozwiązanem są materace zmiennociśnieniowe, dynamiczne, które zmienią punkty podparcia, masują, eliminują ból ciała wywołany długim leżeniem. Inne dostepne materace to materace z granulatem styropianowym albo z gorczycy. Podsumowując należy zadbać o materac, który zmiejsza ucisk na ciało, poprawia ukrwienie tkanek, zmniejsza ból spoczynkowy, zapewnia wygodę, zmniejsza ryzyko wystąpienia odleżyn i uszkodzeń skóry u osób leżących oraz wspomaga i przyspiesza gojenie się ran. Istotnym elementem w zachowaniu dobrego samopoczucia i wygody osoby starszej jest codzienne dokładne prześcielenie łóżka.
Warto zadbać o stolik przyłóżkowy, wyeliminować dywaniki(luźne), śliskie nawierzchnie, stopnie, wysokie progi, bałagan, które mogą być powodem różnych urazów.
W łazience, w przedpokoju powinny być zamontowane poręcze. Schody oprócz poręczy powinne mieć równe stopnie, krzesła oparcia. Starsi ludzie powinni mieć łatwy dostęp do łazienki, kuchni, urządzeń komunikacyjnych tj. telefon, dzwonki przyłóżkowe.
Pomieszczenia powinny gwarantować odpowiednią dla danej osoby atmosferę (np. kwiaty, kolor ścian) oraz odpowiednie oświetlenie.
Należy doglądać osoby starsze jak sobie radzą z codziennymi czynnościami, czy dojadają, spożywają leki, obserwować wszelkie zmiany zachowania, objawy chorobowe, higienę. Należy zapewnić towarzystwo oraz towarzyszyć w procesie pielęgnowania (szczególnie u osób częściowo samodzielnych, odpowiednią opiekę medyczną, grupy wsparcia itp. Zachęcać do umiarkowanej aktywności fizycznej i intelektualnej.

Podstawowe zasady pielęgnowania osób starszych niesamodzielnych/leżących pozostających w domu

Osoby starsze niesamodzielne, leżące pozostające w domu potrzebują profesjonalnej opieki. W sytuacji, gdy jest to niemożliwe należy pamiętać aby towarzyszyć takim osobom, zadbać o ich otoczenie, tu również ważne jest odpowiednio wyposażone łóżko. W przypadku osób obłożnie chorych istotna jest zmiana pozycji ciała w łóżku co ok 2h (ułożenie jest ściśle związane ze stanem ogólnym osoby!) w celu eliminowania ryzyka wystąpienia odleżyn oraz zachowania minimalnej aktywności biernej.
Warto zastosować też udogodnienia tj. materace przeciwodleżynowe oraz tzw. podpórki pod miejsca szczególne narażone na nadmierny nacisk, powodujący niedotlenienie tkanek i powstawanie odleżyn: pięty, kolana, kości udowe i biorowe, kości kulszowe, łopatki, barki, kości ramienia, łokcie, nadgarstki, kręgosłup (w miejscach fizjologicznych kifoz tj. odcinku piersiowym i krzyżowym), małżowiny uszne.
Kolejnym elementem pielęgnacji jest codzienne mycie osoby w łóżku. Należy angażować starszych do pomocy i zachęcać do wykonania jak nawięcej czyności samodzielnie, oczywiście w miare możliwości i rozsądku! Co najmniej 2 razy w tygodniu kąpiel w wannie/pod prysznicem. Powyższe czynności poprawiają krążenie krwi, umożliwiają wykonanie ruchu w stawach (ruch bierny i/lub czynny), zapobiegają odparzeniom, odleżynom, poprawiają samopoczucie. Opiekujący się osobą starszą, powinien oprócz pielęgnowania cierpiącego na konkretne schorzenie zwrócić uwagę na zmiejszenie ryzyka wystąpienia powikłań wynikających z długotrwałego leżenia tj. odleżyny, niedodma i zapalenie płuc, choroba zakrzepowa żył obwodowych, zesztywnienie stawów.
Podczas pielegnacji nalezy ściśle stosować się do zaleceń lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów, psychologów oraz innych osób stanowiących zespół terapeutyczny.
Koniecznie trzeba zapewniać łatwy dostęp do przedmiotów niezbędnych do codziennego funkcjonowania, zadbać o stolik przyłóżkowy, stały dostęp do płynów (szczególnie wody) i pokarmów oraz łatwy dostęp do telefonu.

Są to tylko ogóle zalecenia i zasady pięlęgnacji. Proces pielęgnacji ulega modyfikacji w przypadku wystąpienia poszczególnych schorzeń i chorób oraz ogólnych zmian stanu osoby starszej!

Opracowanie na podstawie:
B. Ślusarska, D. Zarzycka, K. Zahradniczek: Podstawy pielęgniarstwa tom I, wyd. II.
J.Schiefele , 1998: Pielegniarstwo geriatryczne.

Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji lub wsparcia


Chcesz aby Nasza działalność dalej się rozwijała?
dotacja anima humana
Strona główna   Aktualności   Kontakt   Kopiowanie całości lub fragmentów bez zgody autora zabronione. monitoring pozycji admin Czernecki Dariusz Google